عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
120
المسالك و الممالك ( فارسى )
بخش آذربايجان است يازده منزل راه است . شهرها و رستاقها در كوره آذربايجان مراغة 651 و ميانج 652 و اردبيل 653 و ورثان 654 و سيسر 655 و برزة و سابرخاست و تبريز 656 كه در اختيار محمد بن الرواد ازدى است و مرند 657 كه در اختيار ابن بعيث باشد و خوى 658 و كولسره و موقان كه در اختيار لشكله است و برزند 659 و جنزه 660 شهر ابرويز ( پرويز ) و جابروان 661 و نريز 662 كه در دست على بن مر باشد و أرميه 663 ( اروميه ) ، شهر زردشت و سلماس 664 و شيز كه در آن آتشكده آذرجشنس قرار دارد و نزد زردشتيان داراى ارج والائى است و اگر پادشاهى به قدرت رسيد پاى پياده از مدائن قصد زيارت آن آتشكده كند ، و باجروان و رستاق شلف و رستاق سند بايا و بذ و رستاق أرم و بلوانكرج و رستاق سراة و دسكياور و رستاق ماينهرج . راه از دينور تا برزند از دينور تا خبارجان هفت فرسخ ، سپس تا تل وان شش فرسخ و تا سيسر هفت فرسخ ديگر ، از آنجا تا اندراب چهار فرسخ و از اندراب تا بيلقان پنج فرسخ ، پس تا برزه شش فرسخ و تا سابرخاست هشت فرسخ ديگر ، از آن محل تا مراغه هفت فرسخ و تا داخرقان يازده فرسخ ديگر ، سپس تا تبريز نه فرسخ و از تبريز تا مرند ده فرسخ ، سپس تا خان چهار فرسخ و از خان تا خوى شش فرسخ راه باشد . از مراغه تا كور سره ده فرسخ و تا سراة نيز ده فرسخ ، پس از آن تا نير پنج فرسخ و تا أردبيل نيز پنج فرسخ ، از اردبيل تا موقان ده فرسخ و از اردبيل تا خشن هشت فرسخ مسافت باشد ، سپس تا برزند شش فرسخ ، و برزند مخروبهاى بود كه افشين آن را بازسازى نمود و به صورت شهرى درآورده ، در آنجا ساكن شد ، از برزند تا سادراسب كه در آن اولين خندق افشين قرار دارد دو فرسخ و تا زهركش كه در